Þriðjudaginn 27. janúar verður mánaðarskýrsla HMS fyrir janúarmánuð 2026 kynnt. Fundurinn verður haldinn á skrifstofu HMS í Borgartúni 21 kl. 12:00, en einnig er hægt að fylgjast með honum í streymi sem birt verður hér að neðan.

Á fundinum munu hagfræðingarnir Kristín Amalía Líndal og Ólafur Þórisson fara yfir valin atriði úr skýrslunni. Að loknum erindum þeirra munu Kristín og Ólafur svara spurningum úr sal og streymi. 

Hér er hægt að senda inn spurningu Kynning á mánaðarskýrslu janúar 2026 – Fill out form

Húsið opnar kl. 11:55 og áætlað er að viðburðurinn taki 20-30 mínútur.

Kynning á mánaðarskýrslu janúar 2026

Því miður þarf að aflýsa viðburðinum sökum ófærðar. Nýr viðburður verður auglýstur síðar

Miðvikudaginn 10. desember verður haldinn opinn fundur um þróun og framtíðahorfur íbúðarmarkaðar á Norðurlandi eystra. Fundurinn verður haldinn í húsakynnum HMS, Hafnarstræti 107 á Akureyri, kl. 12 og er opinn öllum. Að fundinum standa HMS, Tryggð byggð og Samtök sveitarfélaga á Norðurlandi eystra. 

Á fundinum verður fjallað um atvinnuþróun í landsbyggðunum, stöðuna á íbúðamarkaði og stöðu innleiðingar nýs viðmóts byggingarleyfa og næstu skref við þróun viðmótsins. 

Staðan í Akureyrarbæ 
Pétur Ingi Haraldsson, skipulagsfulltrúi Akureyrarbæjar 

Íbúðauppbygging og framtíðarhorfur 
Jón Örn Gunnarsson, sérfræðingur húsnæðisáætlana hjá HMS 

Byggingarleyfi á Íslandi – allt á einum stað 
Dagný Geirdal, verkefnastjóri Mannvirkjaskrár hjá HMS 

 Fundarstjóri verður Albertína Friðbjörg Elíasdóttir, framkvæmdastjóri SSNE. 

Húsið opnar kl. 11:45 og verður boðið upp á léttar veitingar meðan á fundi stendur. Fundargestum er boðið samtal við frummælendur eftir fundinn. 

Við bjóðum öll velkomin og hlökkum til að sjá ykkur. 

Aflýst: Þróun og framtíðarhorfur íbúðamarkaðar og byggingarmála á Norðurlandi eystra 

Hlutverk Húsnæðis- og mannvirkjastofnunar er að vernda líf og heilsu manna, eignir og umhverfi með því að tryggja faglegan undirbúning mannvirkjagerðar og virkt eftirlit með gæðum, öryggi og heilnæmi. Að stuðla að stöðugleika á húsnæðismarkaði og tryggja almenningi aðgengi...

Húsnæðis- og mannvirkjastofnun

Fræðsla og forvarnir

Gögn og mælaborð

Brunavarnir

Burður

Byggingarreglugerð

Byggingarvörur

Fagaðilar í mannvirkjagerð

Fasteignaskrá

Húsnæðisáætlanir

Húsnæðisbætur og leigumál

Landeignaskrá

Lán til einstaklinga

Lán til lögaðila

Lífsferilsgreining (LCA)

Mannvirkjarannsóknasjóður - Askur

Mannvirkjaskrá

Markaðseftirlit

Rafmagnsöryggi

Rb-blöð

Stofnframlög

Þjónustuflokkar

Húsnæðisbætur

Lánavefur

Öryggi mannvirkja

Sveitarfélagsgátt

Um HMS

Fréttir

Gjaldskrá HMS

Lög og reglugerðir

Umsóknir og eyðublöð

Útgefið efni

Vaxtatafla

Skráning er hafin á námskeið sem getur leitt til löggildingar mannvirkjahönnuða. Námskeiðið er ætlað fyrir mannvirkjahönnuði, sem óska löggildingar HMS til að gera aðal- og séruppdrætti sbr. ákvæði 25. og 26. gr. laga um mannvirki nr. 160/2010.

Námskeiðið verður haldið í mars og apríl 2026. Um er að ræða vefnámskeið haldið af Iðan-fræðslusetur. Kennsluform byggir aðallega á fyrirlestrum  (myndbönd) sem eru samtals um 22 klukkustundir og lestri á t.d. viðeigandi lögum og reglugerðum.  Námskeiðið verður opnað þriðjudaginn 24. mars kl. 9.00 og verða þeir opnir til 17. apríl kl. 13.00. Námskeiðinu lýkur með prófi föstudaginn 17. apríl kl. 9.00 – 13.00

Námskeið löggildingu mannvirkjahönnuða

Staðfesting ráðuneytis um réttindi til starfsheitis

Vottorð/um 3 ára starfsreynslu, sbr. 1. mgr. 26. gr. laga um mannvirki

Umsóknir skulu berast eigi síðar en mánudaginn 16. mars 2026

Námskeið fyrir löggildingu mannvirkjahönnuða

Opnað hefur verið fyrir umsóknir um stofnframlög í fyrstu úthlutun ársins 2026. Stofnframlögin eru veitt til samfélagssinnaðra leigusala til að byggja eða kaupa almennar leiguíbúðir fyrir tekju- og eignaminni heimili. 

Umsóknarfrestur er til og með 5. mars næstkomandi 

Stofnframlög hafa verið veitt til uppbyggingar á um 4.000 íbúðum 

Frá árinu 2016 þegar lög um almennar íbúðir tóku gildi hafa stjórnvöld, ríki og sveitarfélög úthlutað stofnframlögum upp á um 51 milljarð króna til uppbyggingar á um 4.000 leiguíbúðum víðsvegar um landið.  

Fjölgun íbúða með stofnframlögum eftir landshlutum 

Stofnframlög eru stuðningur í formi eiginfjár sem veitt eru annars vegar fyrir hönd ríkisins í gegnum HMS og hins vegar frá viðkomandi sveitarfélagi þar sem íbúðirnar koma til með að vera staðsettar í. 

Markmiðið með stofnframlögum er að fjölga hagkvæmum leiguíbúðum með viðráðanlegan húsnæðiskostnað og bæta húsnæðisöryggi tekju- og eignaminni heimila. Húsnæðiskostnaður á að vera í samræmi við greiðslugetu og að jafnaði ekki umfram fjórðung tekna. 

Það eru ýmsar kröfur gerðar til almennra íbúða, sem eru byggðar eða keyptar með stofnframlögum, þær þurfa að uppfylla skilyrði um hagkvæmni t.a.m. stærðarmörk m.t.t. fjölda svefnherbergja. Þessi umgjörð er til þess fallin að lækka leiguverð og skapa aukið húsnæðisöryggi tekju-og eignaminni heimila. 

Fyrirspurnir beinast á stofnframlag@hms.is 

Vísitölur íbúða- og leiguverðs verða framvegis birtar kl. 11:00, en þær voru áður gefnar út eftir lokun markaða kl. 15:30. Vísitala íbúðaverðs verður eftir sem áður birt á þriðja þriðjudegi hvers mánaðar og leiguvísitalan á miðvikudeginum eftir.

Hægt er að nálgast upplýsingar um vísitölurnar á heimasíðu HMS.

Mánaðarskýrsla HMS er gefin út á fimmtudegi í sömu viku og vísitölurnar eru birtar. Valin atriði úr skýrslunni verða framvegis kynnt á opnum fundi í húsakynnum HMS í Borgartúni 21 á útgáfudegi. Fundurinn verður einnig í opnu streymi á heimasíðu HMS.

HMS greiddi þann 30. janúar sl. um 950 milljónir króna í húsnæðisstuðning til leigjenda vegna leigu í janúar. Þessar greiðslur styðja við þúsundir heimila um land allt og miða að því að draga úr húsnæðiskostnaði efnaminni leigjenda og auka húsnæðisöryggi þeirra.

Húsnæðisstuðningurinn skiptist í tvo meginflokka. Það eru, almennar húsnæðisbætur og sérstakur húsnæðisstuðningur sveitarfélaga.  

Stærsti hluti stuðningsins eru húsnæðisbætur, sem er ætlað að lækka húsnæðiskostnað tekju- og efnaminni leigjenda. HMS greiddi tæpar 920 milljónir króna til um 18.100 umsækjenda í almennar húsnæðisbætur vegna leigu í janúar.

Sérstakur húsnæðisstuðningur fyrir Kópavog og Skagafjörð

HMS greiðir einnig sérstakan húsnæðisstuðning fyrir sveitarfélögin Skagafjörð og Kópavog sem hluta af tilraunaverkefni stjórnvalda. Sérstakur húsnæðisstuðningur er á vegum sveitarfélaganna og er ætlað að styðja við þá sem eiga erfitt með að standa straum af húsnæðiskostnaði vegna fjárhagslegra og félagslegra aðstæðna. Í janúar voru greiddar tæpar 30 milljónir króna til 1.025 umsækjenda í Kópavogi og 85 umsækjenda í Skagafirði vegna leigu í janúar.

Nýtt mælaborð um stöðu slökkviliða er nú aðgengilegt á vef HMS

Mælaborðið gefur innsýn inn í starfsemi slökkviliða, þróun útkalla og stöðu brunavarnaáætlana í landinu

Hægt er að nálgast ítarlegar upplýsingar um hvert og eitt slökkvilið

HMS hefur birt nýtt mælaborð um stöðu slökkviliða á landsvísu. Mælaborðið sýnir fjölda útkalla, fjölda slökkviliðsmanna, stöðu brunavarnaáætlana, íbúafjölda og starfssvæði slökkviliða, ásamt fleiri upplýsingum um starfsemi slökkviliða á Íslandi.

Gögnin byggja á upplýsingum úr Brunagátt, sem er miðlæg gátt fyrir rauntímaupplýsingar um stöðu slökkviliða á Íslandi, og útkallsskýrslugrunni slökkviliða. Gögnin eru uppfærð daglega. 

HMS birtir nýtt mælaborð um stöðu slökkviliða á landsvísu

Um 2.500 stúdentaíbúðir í útleigu á landinu öllu 

Meðalleiga á námsgörðum á höfuðborgarsvæðinu hefur hækkað í takt við vísitölu leiguverðs undanfarna tólf mánuði 

Leiguíbúðir námsmanna eru umtalsvert minni en aðrar 

Um það bil 2.500 stúdentaíbúðir eru í útleigu til námsmanna á landinu öllu um þessar mundir samkvæmt upplýsingum úr leiguskrá, þar af flestar á höfuðborgarsvæðinu. Stúdentaíbúðir eru að jafnaði minni en almennar leiguíbúðir, en stúdentar á höfuðborgarsvæðinu greiða að meðaltali 150 þúsund krónur í leigu á mánuði. Þetta kemur fram í greiningu sem HMS hefur unnið upp úr leiguskrá nú í lok janúar 2026. 

Markaðsleiga á námsgörðum á höfuðborgarsvæðinu hefur hækkað í takt við vísitöu leiguverðs

Meðalleiga á námsgörðum á höfuðborgarsvæðinu var 149 þúsund krónur í nýliðnum desembermánuði en á milli desembermánaða 2025 og 2024 hækkaði leiga á námsgörðum á svæðinu um 4,8%. Hækkunin er í samræmi við þróun vísitölu leiguverðs á tímabilinu sem hækkaði um 5,05%, en vísitalan byggir á leigusamningum um hefðbundnar íbúðir sem eru í eigu einstaklinga og fyrirtækja sem rekin eru í hagnaðarskyni.  

Á höfuðborgarsvæðinu eru um þrjár af hverjum fjórum stúdentaíbúðum á vegum Félagsstofnunar stúdenta en um ein af hverjum fjórum á vegum Byggingarfélags námsmanna. Í heildina eru um tvö þúsund stúdentaleiguíbúðir í útleigu á höfuðborgarsvæðinu samkvæmt gögnum úr leiguskrá HMS. 

Á höfuðborgarsvæðinu var meðaltal markaðsleigu á bilinu 272 þúsund til 306 þúsund krónur í nóvember, þar sem dýrast var að leigja í Garðabæ. Markaðsleiga var hins vegar að meðaltali lægst í Reykjavík, en þar eru leiguíbúðir að jafnaði smærri en í öðrum sveitarfélögum á svæðinu.

Markaðsleiga á námsgörðum á landsbyggðinni í kringum hundrað þúsund á mánuði

Meðalleiga á námsgörðum á landsbyggðinni hefur hækkað minna eða um 0,5% á síðustu tólf mánuðum og var um 102 þúsund krónur í desember 2025. Á landsbyggðinni eru alls eru 430 íbúðir á námsgörðum í útleigu og flestar þeirra eru á vegum Félagsstofnunar stúdenta á Akureyri (118). Þar á eftir koma íbúðir á vegum Nemendagarða búvísindadeildar (84), Framhaldsskólans á Laugum (65), Fjölbrautaskóla Vesturlands (43), Menntaskólans að Laugarvatni (30), Nemendagarða Hólaskóla ses. (28), Menntaskólans á Egilsstöðum (26), Stúdentagarða Háskólans V hses. (21) og Menntaskólans á Ísafirði (15). 

Allir leigusamningar á námsgörðum tímabundnir

Allir leigusamningar um íbúðir á námsgörðum eru tímabundnir. Flestir þeirra falla úr gildi yfir sumarmánuðina, þ.e. frá lokum skólaárs í maí fram að upphafi nýs skólaárs í ágúst.  

Einhverjar undantekningar eru þar á, því á höfuðborgarsvæðinu er meðallengd leigusamninga á námsgörðum 348 dagar en 314 dagar á landsbyggðinni. Þannig er algengara að lengd tímabundinna leigusamninga á landsbyggðinni sé bundin við lengd skólaársins samanborið við námsgarðaleigusamninga á höfuðborgarsvæðinu. 

Leiguíbúðir á námsgörðum eru umtalsvert minni en aðrar

Í leiguverðsjá HMS geta leigusalar og leigjendur nálgast upplýsingar um markaðsverð íbúða og fjölda leigusamninga í hverjum mánuði. 

Meðalleiga á námsgörðum er umtalsvert lægri en fram kemur í leiguverðsjá, en í því samhengi er mikilvægt að hafa í huga að slíkar íbúðir eru umtalsvert minni en aðrar leiguíbúðir. Úr leigumarkaðskönnun 2025 sem framkvæmd var síðasta sumar kom fram að meðalstærð leiguíbúða á námsgörðum var 49 fermetrar en stærð leiguíbúða í eigu einstaklinga var að meðaltali 82 fermetrar. 

Meðalleiga á námsgörðum á höfuðborgarsvæðinu um 150 þúsund krónur 

Vegna loftslagsvárinnar þarf að gjörbreyta því hvernig við mætum húsnæðisþörf. Ljóst er að borgir víðs vegar um heiminn þurfi að minnka losun vegna mannvirkjagerðar um 90% á næstu 20-40 árum til að ná markmiðum um að halda hlýnun jarðar innan 2°. Þetta krefst meiri breytinga en að rafvæða gröfur og gera byggingar orkunýtnari – þörf er á því að minnka notkun byggingarefna sem losa mikið í framleiðsluferlinu, eins og sement og stál. Þetta kallast innbyggt kolefni byggingarinnar. Vegvísir að vistvænni mannvirkjagerð 2030 á vegum samstarfsverkefnisins Byggjum grænni framtíð setur fram markmið um að draga úr losun frá innbyggðu kolefni í nýbyggingum um 55% fyrir árið 2030.

Til þess að tryggja þennan samdrátt þarf að skoða hluti eins og:

Tegund húsnæðis – byggja þarf fleiri fjölbýlishús en einbýli, því fjölbýlishús nota minna byggingarefni á hvern notanda

Áætlaðan mannfjölda – því fleiri sem búa á Íslandi því meira þarf að byggja og því minni losun þarf að vera á hverja byggða íbúð til að ná markmiðum Vegvísisins.

Fermetrar á mann – tvöfalt stærri hús losa sirka tvöfalt meira. Auðveldara er að draga úr fjölda fermetra á mann þegar fleiri búa saman

Hvernig efni við notum til að byggja úr – við þurfum að velja efni sem hefur lítið kolefnisspor, er endurnotað, eða hreinlega kolefnisgeymsla eins og timbur. Þetta á sérstaklega við um burðarvirkið, sem er kolefnisfrekasti byggingarhlutinn

Til þess að ná markmiðunum um að minnka losun frá byggingageiranum eru í Vegvísinum 90 aðgerðir sem unnið er að. Ein þeirra er að rannsaka möguleikana á að setja kröfu um uppsetningu stýrðra loftræsikerfa með varmaendurvinnslu í ákveðnum flokkum nýbygginga.

Ljóst er að stýrð loftræsing með varmaendurvinnslu stóreykur gæði innilofts, og hefur þar af leiðandi jákvæð áhrif á heilsu notenda. Hins vegar, ef þetta er skoðað út frá umhverfissjónarmiðum kemur í ljós að kolefnisspor bygginga yrði líklega hærra þótt orkunotkun myndi minnka. Loftræsikerfi eru oft búin til úr efnum sem hafa hátt kolefnisspor, og orkan okkar hér á landi hefur lágt kolefnisspor. Hægt er að reikna endurgreiðslutíma kolefnissporsins með því að bera saman losun frá framleiðslu loftræsikerfisins með varmaendurvinnslu við losun sem sparast á því að nota minni orku. Hér eru nokkur dæmi:

Þórunn Nanna Ragnarsdóttir skoðaði meðal annars þessa þætti í M.Sc. ritgerð sinni með gerð lífsferilsgreininga (LCA) og orkuútreikningum. Niðurstöður voru að losun frá framleiðslu loftræsikerfisins borgi sig ekki til baka á 60 ára tímabili

Árið 2023 bar Grænni byggð saman byggingu sem uppfyllir kröfur byggingareglugerðar saman við varmaorkunýtna byggingu skv. kröfum BREEAM um orkunýtni upphitunar (Ene 01), auk (Mat 01 skilyrði 5) um val á byggingarefni með umhverfisyfirlýsingu. Niðurstöðurnar voru að losun bygginganna á 50 ára líftíma þeirra var mjög svipuð

HMS reiknaði endurgreiðslutíma í íbúðarhúsum miðað við forsendur sem gefnar eru upp í LCA leiðbeiningunum og nýjum losunarstuðlum frá Umhverfis- og Orkustofnun. Niðurstöðurnar voru að það borgaði sig ekki á 25 ára líftíma þótt orkusparnaður kerfisins væri 40% ef innbyggt kolefni kerfisins væri í efri mörkum. Hins vegar myndi það borga sig ef orkusparnaður væri um og yfir 30% ef innbyggt kolefni væri í neðri mörkum. Í greiningu VSÓ Ráðgjafar á leikskóla Reykjavíkurborgar árið 2023 var talið að vélrænt loftræsikerfi með varmaendurvinnslu myndi einungis lækka orkunotkun allt að 18,8%

Mikilvægt er að skoða þessa hluti á heildrænan hátt, þar sem minni losun á einum stað gæti leitt til meiri losunar annars staðar. Einnig þarf að taka tillit til gæða innilofts, huga að heilsu notenda, og skoða áhrif á framtíðar rakavandamál og tilheyrandi losun við endurbætur húsnæðis. Oft eru það einföldu hlutirnir sem hafa mikil áhrif á að minnka losun, eins og rétt stilling hitakerfa eða breytt hegðunarmynstur notenda.

Skoða má niðurstöður úr orkutengdum aðgerðum Vegvísisins á síðu Byggjum grænni framtíð:

Aðgerð 3.4.: https://byggjumgraenniframtid.is/3-4-fraedsla-um-orkusparnad-i-byggingum/

Aðgerð 3.6.: https://byggjumgraenniframtid.is/3-6-leidbeiningar-um-honnun-hita-kaeli-og-loftraestikerfa/

Aðgerð 3.7.: https://byggjumgraenniframtid.is/3-7-rannsoknir-a-orkunytingu-eldri-bygginga/

Aðgerð 3.9.: https://byggjumgraenniframtid.is/3-9-skoda-krofu-um-styrd-loftraestikerfi-med-varmaendurvinnslu/

Byggjum grænni framtíð – kolefnisspor loftræsikerfa

Mest skoðað

Stofnframlögin eru veitt til samfélagssinnaðra leigusala til að byggja eða kaupa almennar leiguíbúðir fyrir tekju- og eignaminni heimili. 

Opið fyrir umsóknir um stofnframlög

Viðburðir á vegum HMS

Hlutverk Húsnæðis- og mannvirkjastofnunar er að vernda líf og heilsu, eignir og umhverfi með því að tryggja virkt eftirlit með gæðum og öryggi í mannvirkjagerð, brunavörnum, minnkun vistspors og réttleika skráningar fasteigna.

Húsnæðis- og mannvirkjastofnun

Húsnæðis- og mannvirkjastofnun

Fréttir

Námskeið fyrir löggildingu mannvirkjahönnuða

Opið fyrir umsóknir um stofnframlög

Breyttur birtingartími vísitalna HMS

Greiðsla húsnæðisbóta í janúar

HMS birtir nýtt mælaborð um stöðu slökkviliða á landsvísu

Meðalleiga á námsgörðum á höfuðborgarsvæðinu um 150 þúsund krónur

Byggjum grænni framtíð – kolefnisspor loftræsikerfa

Fréttir

Námskeið fyrir löggildingu mannvirkjahönnuða

Opið fyrir umsóknir um stofnframlög

Breyttur birtingartími vísitalna HMS

Greiðsla húsnæðisbóta í janúar

HMS birtir nýtt mælaborð um stöðu slökkviliða á landsvísu

Meðalleiga á námsgörðum á höfuðborgarsvæðinu um 150 þúsund krónur

Byggjum grænni framtíð – kolefnisspor loftræsikerfa

Opið fyrir umsóknir um stofnframlög

Opið fyrir umsóknir um stofnframlög

Viðburðir á vegum HMS

Kynning á mánaðarskýrslu janúar 2026

Aflýst: Þróun og framtíðarhorfur íbúðamarkaðar og byggingarmála á Norðurlandi eystra